Anda di sini

DUN Sarawak institusi perundangan paling tua di Malaysia

 Tugu ulang tahun ke-100 Council Negeri di tapak asal mesyuarat pertama yang diadakan di sebuah bangunan kayu kecil pada 1867.
PERINGATAN: Tugu ulang tahun ke-100 Council Negeri di tapak asal mesyuarat pertama yang diadakan di sebuah bangunan kayu kecil pada 1867.
 Bangunan DUN yang ikonik ini adalah tempat di mana 82 wakil rakyat berhimpun untuk Sidang DUN. Pada usia 152 tahun, ia merupakan institusi perundangan paling tua di negara ini. – Gambar Muhammad Rais Sanusi
PALING BERPENGALAMAN: Bangunan DUN yang ikonik ini adalah tempat di mana 82 wakil rakyat berhimpun untuk Sidang DUN. Pada usia 152 tahun, ia merupakan institusi perundangan paling tua di negara ini. – Gambar Muhammad Rais Sanusi

DEWAN Undangan Negeri (DUN) Sarawak meraikan ulang tahunnya yang ke-152 pada 8 September tahun ini, menjadikannya institusi perundangan paling tua di negara ini.

Penubuhan sistem dewan undangan negeri paling awal dan paling tua di Malaysia bermula sewaktu pemerintahan Rajah Putih dan ketika itu ia dikenali sebagai Majlis Umum (General Council).

Diadakan di Bintulu pada 8 September 1867, persidangan pertama Majlis Umum dihadiri 21 ahli Majlis Umum Sarawak yang diketuai Rajah Charles Brooke.

Turut hadir adalah lima pegawai British iaitu James B. Cruickshank, William H. Rodway, Alfred R. Houghton, Thomas S. Chapman dan James H. Nelson selain 16 ketua masyarakat tempatan.

Ketua-ketua tempatan, yang datang dari Kuching, Lundu, Lingga, Simanggang, Saribas, Kalaka, Sibu, Mukah, Oya, Matu dan Bintulu, terdiri daripada Datu Bandar, Pangeran Matusin, Pangeran Mathair, Pangeran Abu Bakar, Abang Matassan, Tuan Khatib, Awang Dulla, Mani, Abang Ain, Abang Tek, Abang Apong, Abang Leman, Abang Man, Abang Galau, Abang Ali dan Abang Usop.

Pertama kali bersidang di sebuah bangunan kayu kecil yang terletak tidak jauh dari bangunan Fort Keppel di Bintulu, penubuhan Majlis Umum bertujuan untuk menghimpunkan semua kaum peribumi di dalam satu persidangan yang mengatasi segalanya. 

Selain mendengar ucaptama, mesyuarat itu juga memberi peluang kepada mereka yang hadir untuk mengemukakan pandangan mereka dan bertukar-tukar idea.

Mesyuarat kedua kemudian diadakan di Sibu pada 15 Jun 1868 sebelum ia bersidang di Kuching untuk mesyuarat ketiga pada 11 Oktober 1870, di mana ia telah diadakan sejak itu.

Pada 1903, Majlis Umum kemudian menukar namanya kepada Council Negeri yang menjadi asas perundangan bagi pentadbiran negara.

Ia tidak ada peraturan tetap sehingga September 1941 apabila Rajah Charles Vyner Brooke merangka perlembagaan baharu untuk Council Negeri.

Perlembagaan baharu mengurangkan suara Bumiputera kerana 14 daripada 25 ahli majlis mesti terdiri daripada pegawai kerajaan yang berasal dari Eropah, manakala baki 11 ahli majlis terdiri daripada wakil-wakil Bumiputera dan bukan Bumiputera.

Council Negeri kekal menjadi sebahagian daripada pentadbiran negara selepas Vyner Brooke menyerahkan Sarawak kepada Britain pada Februari 1946 dan Sarawak menjadi jajahan Britain antara 1946 dan 1963.

Sarawak diberi status kerajaan sendiri sehingga 16 September 1963 apabila ia, bersama Sabah, Singapura dan Malay menubuhkan Persekutuan Malaysia.

Majlis berkenaan mengharungi tiga tempoh yang signifikan, iaitu tempoh keluarga Brooke sebagai Rajah Putih, diikuti tempoh penjajahan Britain, dan ketiga, tempoh kemerdekaan menerusi Malaysia.

Pada 1976, Council Negeri dinamakan semula sebagai Dewan Undangan Negeri dan memiliki bangunan tetapnya sendiri di Petra Jaya, Kuching.

Dewan lama bertindak sebagai tempat persidangan DUN selama 33 tahun daripada 36 wakil rakyat pada 1963 kepada 71 wakil rakyat pada 2006.

Dengan pengembangan DUN, dewan terpaksa dipindahkan ke premis lebih besar dan ini membawa kepada pembinaan bangunan DUN baharu tidak jauh dari bangunan lama.

Pada 27 Julai 2009, bangunan ikonik berharga RM300 juta berkenaan dibuka secara rasmi oleh Yang di-Pertuan Agong Tuanku Mizan Zainal Abidin dalam satu majlis gilang-gemilang yang disaksikan oleh Ketua Menteri ketika itu, Pehin Sri Abdul Taib Mahmud, pemerintah negeri dan pembesar.

Dewan baharu terletak di tingkat lapan pada bangunan sembilan tingkat di mana pada hari ini, Sidang DUN kini dihadiri 82 wakil rakyat, yang juga merupakan DUN terbesar di Malaysia.